قاضى احمد تتوى / آصف خان قزوينى

3775

تاريخ الفي ( فارسى )

ذكر وقايع سال ششصد و شانزدهم از رحلت خير البشر « 1 » و از جمله وقايع اين سال آنكه به موجب وصّيت چنگيز خان ، قاآنى بر اوگتاى قاآن مقرّر شد . و مفصّل اين مجمل آنكه چون پادشاه جهانگير چنگيز خان در سنهء اربع و عشرين و ستمّائه [ - 624 ] هجرى در حدود تنگقوت وفات يافت و قريب به دو سال تخت از پادشاه خالى بود ، فرزندان و امراى بزرگ چنگيز خان با خود انديشيدند كه اگر كارى بزرگ پيش آيد چون پادشاه بر تخت نيست يقين است كه خلل در قاعدهء ملك راه خواهد يافت و بنابراين ، از اطراف و جوانب نزد يكديگر ايلچيان فرستادند كه به قوريلتاى بزرگ حاضر شوند و در اوايل بهار اين سال از جميع اكناف و اطراف تمامت امراى بزرگ و شهزادگان روى آوردند . از طرف دشت قپچاق پسران جوچى ، باتو ، شيبان ، بركه ، بركچار ، توقاتيمور ، و از قياش ، چغتاى خان با [ جمله ] پسران و نبيرگان ، و از ايميل و قوباق ، اوگتاى قاآن ، با فرزندان ، و از طرف اعمام ايشان ، اوتچگين « 2 » ، بيلگوتى نويان و عمزادهء ايشان ايلچيتاىنويان پسر قاچيؤن ، و همچنين از جميع جوانب امرا و اعيان لشكر تمامت به موضع كلورآن حاضر شدند ؛ و تولوى خان خود آنجا بود . بعد از حضور جميع مردم چهل شبانه‌روز به عيش و طرب اشتغال نمودند و بعد از آن در كار ملك و پادشاهى سخنان راندند ، تا به موجب وصيّت چنگيز خان ، قاآنى به اوگتاى قاآن مقرّر گرديد . پس اوّل تمامت پسران و شهزادگان به اتّفاق نزد اوگتاى قاآن رفته به عرض رسانيدند كه « بنابر حكم چنگيز خان تو را بر تخت پادشاهى و اورنگ خانى مىبايد نشست تا

--> ( 1 ) . ق : عليه و آله التحية من الملك الأكبر . ( 2 ) . متن : اوتمكين .